Medycyna i higiena w renesansowym Poznaniu

P

oznań w okresie renesansu mógł poszczycić się kilkunastoma wybitnymi lekarzami, którzy mieszkali wówczas w tym mieście, a których sława docierała do odległych zakątków Europy. Duży postęp dokonał się także w dziedzinie czystości miasta i dbałości jego mieszkańców o higienę, choć na tym polu wiele spraw nie udało się uregulować, o czym świadczą liczne epidemie nawiedzające gród Przemysła.

Medycyna i higiena w Poznaniu XIX stulecia

Wiek XIX przyniósł ogromny postęp w dziedzinie medycyny, higieny i farmacji. Można by długo wymieniać osiągnięcia na tym polu, dość wspomnieć chociażby o rozwoju chirurgii, mikrobiologii, czy powstaniu szpitali, jako profesjonalnych ośrodków intensywnego leczenia. Co prawda, antybiotyki odkryto dopiero w XX wieku, ale zaczęto już stosować środki antyseptyczne. Zniknęło także zagrożenie epidemią czarnej ospy, dzięki upowszechnieniu się szczepień, ale grozę „morowego powietrza” zastąpił strach przed cholerą, tyfusem i gruźlicą, którą nazywano też suchotami, bądź chorobą płucną lub piersiową. W dziewiętnastowiecznej literaturze i licznych dziełach operowych, niejeden bohater umierał na gruźlicę, która wbrew pozorom, nie była tylko chorobą dotykającą biedotę. Umarli na nią m. in. Fryderyk Chopin, a także wielce zasłużeni dla Poznania lekarze i społecznicy – Karol Marcinkowski i Ludwik Gąsiorowski. Dziewiętnaste stulecie, to także rozwój profilaktyki i odkrycie, jak wielkie znaczenie dla zdrowia ma higiena

Doktor Marcin

Jego imię nosi Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, znane gimnazjum i liceum ogólnokształcące i jedna z alei z centrum miasta, przyozdobiona jego pomnikiem. Kult tego lekarza ubogich, społecznika i inicjatora pracy organicznej w Poznaniu, rozpoczął się już za jego życia. Mowa oczywiście o Karolu Marcinkowskim.

Źródło: Wikimedia.

Jan Karol Marcinkowski urodził się 23 czerwca 1800 roku w drobnomieszczańskiej rodzinie na Wzgórzu Świętego Wojciecha w Poznaniu. Rodzice zadbali o edukację syna, posyłając go do miejscowej szkoły, a następnie do gimnazjum św. Marii Magdaleny. Marcinkowski był jednym z jej najsławniejszych wychowanków, a lista wybitnych absolwentów tego gimnazjum jest bardzo długa. Szkołę ukończyli m. in.: Hipolit Cegielski, gen. Ignacy Prądzyński, arcybiskupi Gniezna i Poznania – Leon Przyłuski, Edward Likowski i Florian Stablewski. Oprócz nich także: Karol Libelt, Paweł Edmund Strzelecki, Maksymilian

Życie codzienne mieszczan poznańskich w średniowieczu, część 4

Medycyna i higiena

Po dłuższej przerwie wznawiam cykl o życiu codziennym średniowiecznego Poznania. Dziś przyjrzymy się średniowiecznej medycynie, farmacji i higienie w stolicy Wielkopolski wieków średnich. Zapraszam do lektury.

Choroby epidemiologiczne to jeden z największych zagrożeń i plag średniowiecza. Strach przed chorobami zwracał uwagę na sprawy lecznictwa. Zawód lekarza stawał się z czasem jednym z najbardziej szanowanych i najlepiej opłacalnych profesji. Medycy zajmowali się głównie chorobami wewnętrznymi. W XV wieku, wyodrębniła się z nich grupa okulistów. Złamaniami, ranami, puszczaniem krwi i chorobami skórnymi zajmowali się cyrulicy, zwani też balwierzami. 

Źródło: www.sredniowiecze.zdrowo.info.pl

Kurowaniem trudnili się również łaziebnicy. Sporządzaniem leków początkowo zajmowali się leczący, dopiero w XV wieku pojawiła się nowa profesja w Poznaniu – aptekarze. Oprócz wyżej wymienionych

Józef Struś 1510 - 1568

Jego imię nosi szpital miejski w Poznaniu. Był jednym z najznakomitszych i najsławniejszych poznańskich lekarzy, nie tylko w XVI wieku, ale w ogóle w historii miasta. Jego pionierskie badania nad tętnem, sercem i układem krążenia, zrewolucjonizowały nowożytną medycynę. W czasie, kiedy nie leczył, zajmował się działalnością naukową, dydaktyczną, literacką, translatorską i polityczną. Był w końcu człowiekiem renesansu i to nie tyko z racji czasów, w których przyszło mu żyć.

Józef Struś urodził się w 1510 roku przy ulicy Wrocławskiej w Poznaniu, jako syn bogatych mieszczan. Jego ojciec był piwowarem, a matka córką poznańskiego burmistrza. Dzięki zamożności rodziców, młody Józef mógł się kształcić. Początkowo uczył się w szkole miejskiej przy kolegiacie Marii Magdaleny (szkoła istnieje do dzisiaj, a w jej murach uczyło się wielu wybitnych poznaniaków), a następnie w latach 1521 – 1525 w

Poznaniak wśrod pionierów pediatrii

W 1582 roku rada miejska w Poznaniu podjęła decyzję o wysłaniu na studia do Padwy Jana Hieronima Chróściejowskiego, syna ówczesnego burmistrza – Stanisława. Wysupłano z kasy miejskiej 28 złotych polskich. Decyzja ta okazała się nadzwyczaj trafna.

Chróściejowski urodził się około roku 1555. Zdolności i otwarty umysł spowodowały, iż postanowiono kształcić go za granicą. Fakt, że był synem burmistrza, nie pozostało zapewne bez wpływu na decyzję radnych. Jan Hieronim udał się do Padwy na studia medyczne. Tam trafił pod skrzydła znakomitego i sławnego lekarza – Hieronima Mecurialisa. Wśród jego pacjentów byli papieże, cesarze i weneccy dożowie. Mecurialis zapisał się w historii medycyny jako pierwszy pediatra. Chróściejowski ukończył studia i zdobył tytuł doktora filozofii i medycyny. Musiał być wyjątkowo zdolnych młodzieńcem, skoro jego mentor wybrał go, aby pomógł mu zebrać całą swoją wiedzę odnośnie chorób dziecięcych i przelać ją na papier.