Sefer Pasza, czyli niezwykłe dzieje Władysława Kościelskiego

D

nia 17 marca 1895 r. na zamku Bertholdstein w austriackiej Styrii, w otoczeniu niezwykłych dzieł sztuki, zmarł Władysław Kościelski, znany na dworach europejskich jako Sefer Pasza, dawny dostojnik turecki, a przede wszystkim polski patriota i agent Hotelu Lambert. Choć pochodził z Kujaw, emocjonalnie związał się z Wielkopolską.

Władysław Reymont i jego Kołaczkowo

W

ielu znakomitych pisarzy zatrzymywało się w Wielkopolsce, a niektórzy zostawali tu na dłużej. Jednym z nich był laureat literackiej nagrody Nobla, twórca wielkich powieści: Chłopi, Ziemia Obiecana i Komediantka, Władysław Stanisław Reymont. Upodobawszy sobie życie na wsi, postanowił osiąść pod koniec twórczego życia w majątku Kołaczkowo w powiecie wrzesińskim.

Smutna historia Halszki z Ostroga

C

hoć pochodziła z książęcego rodu i była jedną z najbogatszych dziedziczek w Rzeczypospolitej, jej los nie był godny pozazdroszczenia. Mimo nazwiska i majątku, Halszka stała się bezwolnym narzędziem w ręku możnych, króla i własnej matki. Jej życie było pasmem nieszczęść.

Wielkopolska w życiu Fryderyka Chopina

R

odem Warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel. Te słowa napisał Cyprian Kamil Norwid na wieść o śmierci Fryderyka Chopina 17 października 1849 r. Kiedy myślimy o Chopinie, do głowy przychodzą nam trzy miejscowości: Żelazowa Wola, Warszawa i Paryż. Warto jednak pamiętać, że Chopin bywał także w Wielkopolsce.

Od partyzanta do biskupa, czyli niezwykły życiorys Krzysztofa Żegockiego

N

azywano go pierwszym partyzantem Rzeczypospolitej. Ten wielkopolski szlachcic, pochodzący z ziemi wolsztyńskiej, wsławił się wystąpieniem przeciw Szwedom w czasie „potopu”, po czym wspierał się po kolejnych szczeblach kariery senatorskiej, aby pod koniec życia zostać… biskupem.

Od sklepu do fabryki, czyli dzieje firmy Hipolita Cegielskiego (do 1918 r.)

K

iedy Hipolit Cegielski wybitny filolog klasyczny, absolwent uniwersytetu berlińskiego, wstępował w mury Gimnazjum im. Św. Marii Magdaleny aby rozpocząć tu karierę pedagogiczną, nie przypuszczał nawet, że przejdzie do historii nie jako nauczyciel, ale fabrykant.

Jerzy Mieloch - motocyklowy mistrz z Poznania

P

ostać Mielocha godna jest pamięci i naśladowania, ze względu na upór i wytrwałość w podnoszeniu własnych kwalifikacji sportowych. Był on kiedyś niewątpliwie bożyszczem wielu młodych adeptów motocyklowego szaleństwa – był dla nich wzorem dyscypliny i odwagi. Warto, by zawsze o nim pamiętano.*

Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu

P

rzy Starym Rynku, w okazałej kamienicy należącej kiedyś do Jana Baptysty Quadro z Lugano, budowniczego poznańskiego ratusza, znajduje się Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza, owoc pasji Ignacego Mosia, wybitnego poznaniaka zafascynowanego twórczością pisarza-noblisty.

Pierwszy dowódca, czyli opowieść o Stanisławie Taczaku

B

ył dawnym oficerem armii niemieckiej, od nieco ponad miesiąca nosił mundur kapitana Wojska Polskiego, a do Poznania przyjechał na kilka dni w sprawach osobistych. Akurat, kiedy przebywał w mieście, wybuchły tu walki, które dały początek powstaniu wielkopolskiemu. Taczakowi niespodziewanie zaproponowano objęcie dowództwa nad wojskami powstańczymi, wraz z awansem na majora.

Pogrobowiec, czyli historia króla Przemysła II

P

isałem już kiedyś o jego ojcu, o dwóch spośród jego trzech żon oraz o jego jedynym dziecku – córce Elżbiecie Ryksie. Pora więc wreszcie napisać o samym Przemyśle II, księciu wielkopolskim i królu polskim.

Bunt wójta Przemka

G

dzieś w 1313 lub w 1314 r. doszło w Poznaniu do wydarzenia, które położyło się cieniem na losach stolicy Wielkopolski w XIV wieku. Zaledwie sześćdziesiąt lat po lokacji Poznania, grupa mieszczan skupionych wokół wójta Przemka, zdecydowała się na odegranie samodzielnej roli w polityce krajowej.  

Franciszek Dobrowolski (1830 - 1896), prawnik, dziennikarz, patriota

Zapraszam do lektury nowego tekstu przesłanego przez Pana Pawła Gluglę. Tym razem Pan Paweł zaprezentował nam artykuł z „Kuriera Lwowskiego” poświęcony Franciszkowi Dobrowolskiemu, dziennikarzowi, redaktorowi naczelnemu „Dziennika Poznańskiego” i dyrektorowi Teatru Polskiego. 

F

ranciszek Dobrowolski w XIX wieku był naczelnym redaktorem Dziennika Poznańskiego i zaliczany był  do najwybitniejszych publicystów polskich. Przez długie lata był najgorętszym szermierzem sprawy narodowej w Wielkopolsce.

Legendarni biskupi poznańscy wg Długosza

J

an Długosz ojciec polskiej historiografii, ok. 1470 r. rozpoczął pracę nad Żywotami biskupów poznańskich. Była to lista wszystkich biskupów z Poznania, od Jordana do Uriela Górki, wraz z krótkimi życiorysami tychże duchownych i opisem ich rządów. Żywoty to ważne źródło, choć istnieją poważne wątpliwości co do biskupów, którzy, wg dziejopisa, żyli w XI i pierwszej połowie XII wieku.

10 najsłynniejszych poznanianek (II)

W

 czerwcu 2014 r. zaprezentowałem ranking 10 najsłynniejszych poznanianek, w którym znalazły się m.in.: Anna Jantar, Małgorzata Musierowicz, Hanna Banaszak i Krystyna Feldman. Oczywiście, lista znanych i wybitnych kobiet związanych mniej lub bardziej z Poznaniem, jest znacznie dłuższa, stąd pomysł napisania drugiego rankingu, którego bohaterkami są słynne poznanianki.

Paganini w Poznaniu

D

zięki staraniom namiestnika Wielkiego Księstwa Poznańskiego księcia Antoniego Radziwiłła w latach 1815 – 1830 Poznań odwiedziło wielu światowej sławy muzyków. Jednym nich był sam Niccolò Paganini, skrzypek i kompozytor tyleż genialny, co kontrowersyjny.

Ks. Józef Rogaliński i starania o uniwersytet w osiemnastowiecznym Poznaniu

K

olegium jezuickie należało do najlepszych szkół w dziejach Poznania. Już w XVII stuleciu dwukrotnie zabiegano o podniesienie go do rangi uniwersytetu, bez powodzenia jednak. Po raz kolejny szansa pojawiła się po kasacie Towarzystwa Jezusowego w 1773 r.

Generał Tadeusz Kutrzeba i Armia "Poznań"

C

o roku we wrześniu, przez nasz kraj przetacza się fala dyskusji i refleksji na temat kampanii wrześniowej, zwanej też wojną obronną 1939 r. Ja także nie ucieknę od tej sprawy. Tematem dzisiejszego tekstu jest życie człowieka, którego nazwisko nieodmiennie łączone jest z tą właśnie wojną. Chodzi tu oczywiście o gen. Tadeusza Kutrzebę, dowódcę Armii „Poznań”.

Panowie z Górki

B

yli jedną z najbogatszych i najbardziej wpływowych rodzin magnackich w dawnej Rzeczpospolitej. Przez 150 lat należeli do najważniejszych senatorów królestwa, a ich dobra rozsiane były po całym kraju, nie tylko w rodzimej Wielkopolsce. Wpływy polityczne tej rodziny sięgały zaś daleko poza granice Rzeczpospolitej.

Jordan - biskup polski czy poznański?

W

 tym roku obchodzimy 1050. rocznicę chrztu Polski. Przez kilka następnych miesięcy będzie o tym głośno. Pojawią się kolejne artykuły, książki, programy telewizyjne i zostanie zorganizowanych kilka konferencji naukowych. Postanowiłem więc uczcić te obchody kilkoma tekstami. Dziś pierwszy z nich.

10 nietuzinkowych poznaniaków

N

owy rok rozpoczynam kolejnym tekstem z serii „Ranking”. Tym razem proponuję całkowicie subiektywną listę 10 niezwykłych i nieprzeciętnych osób, którymi może poszczycić się Poznań. Nie jest to lista najwybitniejszych ludzi związanych z Poznaniem, ale takich, którzy w jakiś sposób przeszli do historii, dzięki swym zdolnościom, talentom, pochodzeniu, czy też na wpół legendarnym życiorysem.