Wehikuł czasu, czyli Poznań A.D. 1500, część 1

W

 styczniu tego roku zabrałem Państwa w podróż wehikułem czasu do Poznania w roku 1414. Dziś proponuję przenieść się prawie sto lat później, do roku 1500 aby zobaczyć, jak wyglądał Poznań i czym żyli ludzie na przełomie średniowiecza i czasów nowożytnych. Porozmawiamy z kilkoma mieszkańcami ówczesnego miasta i spróbujemy poczuć atmosferę tamtych lat.

Wesołych Świąt!

Święta wielkanocne już za pasem, chciałbym więc złożyć wszystkim Czytelnikom, Poznaniakom, Współpracownikom i innym Blogerom, najserdeczniejsze życzenia z tej właśnie okazji. Niech te Święta upłyną w miłej, rodzinnej atmosferze, niech pogoda dopisze, a potrawy świąteczne niech smakują tak, jak nigdy przedtem. 

Jednym słowem więc - Wesołych Świąt, smacznego jajka i (niezbyt)mokrego dungusa!

Następny tekst ukaże się dopiero za dwa tygodnie. No cóż, tydzień temu nic nie opublikowałem, podobnie, jak dzisiaj, ale ostatnio miałem sporo spraw na głowie, a do tego jeszcze wypadł mi tygodniowy wyjazd służbowy. Obiecuję jednak wziąć się w garść, lepiej zarządzać swoim czasem i nie robić już tak długich przerw, przynajmniej do przerwy wakacyjnej w sierpniu. 

Maciej Brzeziński

Źródło: Wikimedia.

Henryk II u bram Poznania

D

o tej pory praktycznie nie pisałem o wczesnych dziejach Poznania, a więc okresie do lokacji miasta w 1253 roku. Pora zatem to zmienić. 

„Jak świat światem, nigdy nie był Niemiec Polakowi bratem”, głosiło stare przysłowie. Wojny polsko-niemieckie toczyły się już u zarania państwa polskiego. Jedna z pierwszych wypraw rycerstwa niemieckiego, prowadzonego przez samego króla Niemiec, a później cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Henryka II w 1005 roku, dotarła aż pod Poznań, ale wobec niemożności zdobycia silnie umocnionego grodu, zawarto pokój. Jednakże, zaledwie pięć lat wcześniej, poprzednik Henryka II - Otton III, był uroczyście przyjmowany przez księcia Bolesława zwanego Chrobrym w Gnieźnie, gdzie pielgrzymował do grobu św. Wojciecha. Otton na pewno przejeżdżał przez Poznań, który był wówczas jednym z czołowych grodów państwa wczesnopiastowskiego i najsilniejszą twierdzą w państwie Mieszka I i Bolesława Chrobrego.

Beocja czy Sparta? Jak wykształcił się poznański etos

W

ydarzenia rozgrywające się w Poznańskiem wzbudzały żywe zainteresowanie Polaków w innych zaborach. Część publicystów niechętna Poznańczykom, porównywała Poznańskie do starożytnej Beocji uważając, że Poznańczycy skupiają się tylko na sprawach materialnych. Sami Wielkopolanie woleli porównywać swą małą ojczyznę do Sparty, krainy twardej, nieustępliwej, zdolnej do walki i najwyższych poświęceń. 

Reformowany Kościół Katolicki w Polsce i jego poznańska siedziba

P

oznań nie był, nie jest i zapewne nigdy nie będzie miastem jednowyznaniowym. Chciałbym dzisiejszym tekstem zainicjować cykl o poznańskich wspólnotach religijnych. Pierwszym z omawianych Kościołów jest Reformowany Kościół Katolicki w Polsce.

                                         

Reformowany Kościół Katolicki w Polsce należy do wspólnoty Kościołów starokatolickich, więc zanim przejdę do omówienia działalności tego Kościoła w Poznaniu i jego doktryny, trzeba przedstawić genezę starokatolicyzmu i poznać zasady jego wiary, bowiem starokatolicyzm to nie tylko odrzucenie dogmatu o nieomylności papieża.

Pomniki Wieszcza Adama w Poznaniu

C

o prawda Adam Mickiewicz nie kochał Wielkopolski tak bardzo jak Litwy, ale to w Poznaniu powstał pierwszy na ziemiach polskich pomnik Wieszcza. Dziś stolica Wielkopolski może poszczycić się aż dwoma pomnikami poety, który przebywał nad Wartą i Prosną w latach 1831 – 1832, oddając się zresztą nie tylko poezji i rozmyślaniom.

Adam Mickiewicz (1798 – 1855) uważany za jednego z największych polskich poetów, przybył do Wielkopolski w sierpniu 1831 roku z zamiarem nielegalnego przekroczenia granicy prusko-rosyjskiej i przyłączenia się do powstańców listopadowych. Trzeba przyznać, że nie śpieszył się, skoro wiadomość o wybuchu powstania zastała go w Rzymie w grudniu 1830 roku, a do Wielkopolski przybył dopiero w sierpniu następnego roku. Podjął kilka prób przekroczenia

Dominikanie, karmelici, bernardyni, czyli zakony żebracze w średniowiecznym Poznaniu

K

ażdy, kto zetknął się z historią europejskiego średniowiecza wie, jak doniosłą rolę odgrywał wówczas Kościół i jak ważnymi ośrodkami naukowymi, kulturowymi i gospodarczymi były klasztory. Szczególną pozycję zdobyły sobie w tamtych czasach zakony żebracze, które osiedliły się także w średniowiecznym Poznaniu.

Powstanie zakonów żebraczych, zwłaszcza franciszkanów i dominikanów, było ściśle związane z powstaniem niebezpiecznych dla Kościoła ruchów heretyckich, jak waldensi i katarzy.

Od Śluzy Katedralnej do powstania ICHOT

Dziś po raz kolejny mam przyjemność zaprezentować Czytelnikom artykuł autorstwa Agnieszki Wiśniewskiej. Tekst poświęcony został historii Śluzy Katedralnej, pozostałości po pruskich fortyfikacjach Ostrowa Tumskiego. Zapraszam serdecznie.

J

uż wkrótce nastąpi otwarcie Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego Bramy Poznania. Będzie to nowoczesne muzeum, którego część stanowić będą pozostałości dawnej Śluzy Katedralna. Pora opowiedzieć o jej historii.

Twierdza Poligonalna powstawała w Poznaniu w latach 1828 – 1869. Zbudowanie licznych fortyfikacji i umocnień miało wielki wpływ na rozwój miasta. Głównym elementem Twierdzy był duży fort umiejscowiony na Wzgórzu Winiarskim ( stąd nazwa Fort Winiary ), zwanym

W domu i w kamienicy, czyli jak mieszkali poznaniacy w XIX stuleciu

A

ż trudno uwierzyć, jak wielki skok cywilizacyjny wykonał Poznań w ciągu XIX wieku. Od zaniedbanego miasta, w którym dominowały niewielkie domy z kurnikami i chlewikami, do europejskiej metropolii z okazałymi kamienicami czynszowymi i willami.

Na początku XIX stulecia większość budynków mieszkalnych w Poznaniu, to niewielkie parterowe domy, zwrócone szczytem do ulicy, często drewniane, kryte gontem i strzechą. Domy te zamieszkiwała z reguły jedna rodzina. Część izb przeznaczona była na warsztat i sklepik, a wraz z rodziną właściciela, mieszkali tam też czeladnicy pracujący w warsztacie. Na tyłach

Od osady Stelmachy do placu Wiosny Ludów

P

lac Piotra, Świętokrzyski i Hoovera, to nazwy, jakie kolejno nosił obecny plac Wiosny Ludów. Niegdyś była tu ruchliwa osada, leżąca przed bramą Wrocławską, zwana Stelmachy z nieistniejącym już kościołem i szpitalem Świętego Krzyża, później reprezentacyjny plac z ewangelickim kościołem Św. Piotra. Dziś, po zniszczeniach wojennych z 1945 roku, plac ten nie przypomina już w niczym tego dawnego i pięknego miejsca.