Poznańskie koziołki

sobota, 21 maja 2011

Skąd się wzięła nazwa "Poznań"?

Nazwa grodu nad Cybiną i Wartą po raz pierwszy pojawiła się w wersji zlatynizowanej w kronice biskupa merseburskiego Thietmara pod rokiem 970 w brzmieniu: episcpus Posnaniensis. W tym samym dziele występuje także pod datą 1005 jako ab urbe Posnani. W mianowniku pojawiła się w zapiskach z 1236 roku jako Posnania, a w 1247 roku jako Poznania. Oprócz powyższych wzmianek, nazwa stolicy Wielkopolski pojawiła się jeszcze w latach 1146 i 1244 w formie in Poznan. Z czasem ostatnia litera nazwy miasta została zmiękczona i w końcu zyskała obecne brzmienie.

Historycy i językoznawcy wysunęli hipotezę, iż nazwa naszego miasta pochodzi od imienia Poznan, które nosił zapewne wódz lokalnego szczepu plemienia Polan, lub nawet zarządca pierwotnego grodu na Ostrowie Tumskim.  Nic nie wiadomo o tym tajemniczym Poznanie. Na jego temat milczą zarówno źródła historyczne, jak i legendy. 

Z powstaniem nazwy grodu nad Wartą wiąże się jedna z najbardziej znanych i najstarszych legend na ziemiach polskich. Otóż pewnego razu trzej bracia-praojcowie dzisiejszych krajów słowiańskich: Lech, Czech i Rus postanowili się rozstać i każdy ruszył w inną stronę. Czech ruszył na południe, Rus na wschód, a Lech osiedlił się w założonym przez siebie grodzie w Gnieźnie. Po wielu latach Czech i Rus postanowili odwiedzić Lecha. Wyruszyli do niego w gościnę na czele licznej drużyny wojów. Lech przebywał na polowaniu, kiedy doniesiono mu, iż nadciągają obce wojska. Lech natychmiast zwołał wojów, aby odeprzeć najazd domniemanych wrogów. Kiedy już prawie doszło do walki, nagle trzej bracia rozpoznali się i w jednej chwili krzyknęli: "poznan!", co w ich języku oznaczało "poznaję!" Uradowani ze spotkania po latach, wyprawili starosłowiańskim obyczajem bogatą ucztę. Na pamiątkę tego radosnego wydarzenia, wybudowali gród, nazywany Poznaniem. 

W każdej legendzie tkwi ziarno prawdy, a stare podania są często ciekawsze od dywagacji naukowców.

5 komentarzy:

  1. O Poznanie w kontekście znalezisk kultury morawskiej pisali Prof. Kurnatoska oraz Michał Kara, Na tropie Poznana - eponima naszego miasta,[w:] Civitas Posnaniensis. Studia z dziejów średniowiecznego Poznania, Poznań 2005

    OdpowiedzUsuń
  2. Nie dotarłem do tego opracowania, wstyd się przyznać, ale chętnie się z nim zapoznam. Dziękuję za zwrócenie uwagi. Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  3. Witam. Mam do Pana pytanie . Przygotowuję się do prezentacji maturalnej i trafiłam na pewien problem , mianowicie nie mogę znaleźć odpowiednią bibliografie dla tematu o nazwie pochodzenie nazwy mojego regionu . Trudno jest znaleźć coś poza tematami , wiec nie jestem w stanie zweryfikować o czym dana książka faktycznie jest , a mam mało czasu na podanie bibliografii. Czy byłby Pan w stanie podpowiedzieć z jakich książek Pan korzystał podczas realizacji tematu o pochodzeniu wyżej wspomnianej nazwy ? Z góry dziękuję za pomoc .

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Witam, szczerze mówiąc nie pamiętam już. Ten tekst pisałem prawie 3 lata temu. Chyba korzystałem z pierwszego tom "Dziejów Poznania", a być może z innych książek lub artykułów, które kiedyś tam przeczytałem, a których tytułów już nie pamiętam.
      Pozdrawiam!

      Usuń
  4. A ja natknąłem się na wzmiankę na temat nazwy i założenia Poznania przez władcę o imieniu Posnan który założył miasto i przeniósł tam stolicę antycznego słowiańskiego imperium lechitów Lechii. Można o tym przeczytać na stronie: https://tajnearchiwumwatykanskie.wordpress.com/2016/04/22/poczet-krolow-lechii-kosciol-w-polsce-od-1050-lat-ukrywa-przed-polakami-ze-jestesmy-starozytnym-antycznym-wielkim-imperium/

    OdpowiedzUsuń

Zobacz także

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...